Je hond valt af als hij minder energie binnenkrijgt dan hij verbruikt, zonder dat hij belangrijke voedingsstoffen mist. Werk daarom met een duidelijk streefgewicht, afgewogen voer, minder extraatjes en beweging die past bij zijn conditie.
Is je hond echt te zwaar?
Kijk niet alleen naar het getal op de weegschaal. Het gezonde gewicht verschilt namelijk per ras, lichaamsbouw, leeftijd en hoeveelheid spiermassa. Twee honden van dezelfde grootte hoeven dus niet precies hetzelfde te wegen.
Bekijk je hond eerst van bovenaf. Achter de ribben hoort een taille zichtbaar te zijn. Vanaf de zijkant moet de buik na de ribben iets omhooglopen.
Voel daarna met vlakke handen over de ribben. Je hoort de ribben zonder hard drukken te kunnen voelen, maar ze mogen bij de meeste honden niet duidelijk zichtbaar zijn. Bij een dikke of lange vacht geeft voelen vaak een beter beeld dan kijken.
Twijfel je over de lichaamsbouw van je hond, laat dan een dierenarts of paraveterinair meekijken. Die kan een Body Condition Score bepalen en inschatten hoeveel kilo je hond werkelijk moet verliezen.
Begin met een passend streefgewicht
Een afvalplan werkt beter als je weet waar je naartoe werkt. Laat daarom bij duidelijk overgewicht een streefgewicht bepalen door de dierenarts. Dit voorkomt dat je op basis van een gemiddelde rastabel te veel of juist te weinig voer gaat geven.
Een controle is extra verstandig bij een oudere hond, een hond met gewrichtsklachten of een hond die medicijnen gebruikt. Ook aandoeningen zoals een te langzaam werkende schildklier kunnen invloed hebben op het gewicht. De dierenarts kan daarnaast beoordelen hoeveel beweging verantwoord is.
Neem contact op met de dierenarts als je hond plotseling aankomt, opvallend weinig energie heeft, veel drinkt of moeilijk loopt. Alleen minder voeren lost een onderliggende ziekte niet op.
Zo laat je jouw hond afvallen
De grootste verandering zit meestal in de totale hoeveelheid calorieën. Meer wandelen helpt, maar een paar calorierijke snacks kunnen de extra beweging snel tenietdoen. Daarom moet je eerst precies weten wat je hond op een normale dag binnenkrijgt.
1. Houd enkele dagen alles bij
Schrijf drie tot zeven dagen op wat je hond eet. Noteer het gewone voer, koekjes, kluiven, tafelrestjes en producten die je over het voer doet. Denk ook aan trainingssnoepjes, tandverzorgende snacks en olie voor de vacht.
Vraag huisgenoten om mee te doen. Een hond die bij drie verschillende mensen een klein extraatje krijgt, kan ongemerkt een flinke extra portie binnenkrijgen.
Bekijk ook het etiket van het voer en de snacks. Vergelijk producten op het aantal kilocalorieën per 100 gram of per snack. Een klein koekje hoeft niet automatisch weinig calorieën te bevatten.
2. Bepaal de juiste dagportie
Gebruik voor een hond met overgewicht niet zomaar de hoeveelheid die op de verpakking bij zijn huidige gewicht staat. Deze hoeveelheid kan bedoeld zijn om dat gewicht te behouden. De dierenarts kan een startportie berekenen op basis van het streefgewicht, de leeftijd, castratie, activiteit en het soort voer.
Verminder het gewone voer niet steeds verder op eigen gevoel. Wanneer een hond een erg kleine portie van standaardvoer krijgt, kan hij op termijn te weinig vitaminen, mineralen of eiwitten binnenkrijgen. Speciaal afvalvoer bevat minder calorieën per portie en is samengesteld om tijdens het afvallen voldoende voedingsstoffen te leveren.
Stap je over op ander voer, meng het nieuwe voer dan geleidelijk door het oude. Verhoog het aandeel nieuw voer om de paar dagen, zolang je hond geen last krijgt van diarree, braken of een duidelijk verminderde eetlust.
3. Weeg het voer iedere dag
Gebruik een digitale keukenweegschaal en meet de dagportie in grammen. Een maatbeker of voerschep is minder nauwkeurig, omdat een iets vollere schep al snel extra voer oplevert.
Weeg bij voorkeur in de ochtend de volledige dagportie af. Haal daar ook de brokjes uit die je later als beloning wilt gebruiken. Zodra het bakje leeg is, heeft je hond zijn geplande hoeveelheid voor die dag gehad.
Je kunt de dagportie over twee of meer vaste maaltijden verdelen. Het totale aantal grammen blijft daarbij hetzelfde. Hoe je de maaltijden praktisch indeelt, hangt onder meer af van leeftijd en routine. Op de pagina over hoe vaak een hond moet eten vind je daar meer uitleg over.
4. Tel alle tussendoortjes mee
Snacks mogen samen niet meer dan ongeveer 10 procent van de dagelijkse calorieën leveren. De overige calorieën moeten uit compleet hondenvoer komen, zodat je hond genoeg voedingsstoffen binnenkrijgt.
De simpelste oplossing is om een deel van de dagelijkse brokken als beloning te gebruiken. Breek grotere hondensnoepjes in kleine stukjes en tel kauwproducten volledig mee. Vooral gedroogd vlees, kaas, worst, varkensoren en gevulde kluiven kunnen veel calorieën bevatten.
Sommige honden mogen af en toe een klein stukje groente of fruit. Kies alleen producten die veilig zijn voor honden en houd ook deze porties klein. Controleer vooraf welk fruit een hond mag eten, want onder meer druiven en rozijnen zijn gevaarlijk.
5. Bouw beweging rustig op
Geef je hond dagelijks beweging, maar verhoog de duur en intensiteit stap voor stap. Begin bijvoorbeeld met iets langere wandelingen of voeg een extra kort rondje toe. Kies een tempo waarbij je hond vlot doorloopt, maar nog normaal kan bewegen en ademen.
Houd rekening met leeftijd, conditie, buitentemperatuur en mogelijke pijn. Een zeer zware hond kan zijn gewrichten overbelasten door plotseling lange afstanden te lopen. Veel springen, scherpe bochten en fanatiek achter een bal aan rennen zijn dan minder geschikt.
Rustig wandelen, speuren en zwemmen belasten de gewrichten meestal minder. Zwemmen is alleen geschikt wanneer je hond veilig kan zwemmen, het water schoon is en hij zelfstandig in en uit het water kan komen. Laat bij ernstig overgewicht of lichamelijke klachten eerst de dierenarts bepalen welke beweging past.
6. Maak eten onderdeel van de activiteit
Een voerbal, snuffelmat of voerpuzzel zorgt ervoor dat je hond langzamer eet en voor zijn maaltijd moet werken. Gebruik hiervoor brokken uit de afgewogen dagportie, geen extra voer.
Je kunt brokken ook tijdens een wandeling gebruiken voor zoekspelletjes of oefeningen. Zo krijgt je hond aandacht en mentale uitdaging zonder dat er boven op de normale portie extra snacks bijkomen.
Laat je hond bij een voerpuzzel niet onbeheerd achter wanneer hij speelgoed snel kapotbijt. Kies een formaat dat niet kan worden ingeslikt en controleer het materiaal regelmatig op beschadigingen.
Wat doe je als je hond blijft bedelen?
Bedelen betekent niet automatisch dat je hond te weinig voeding krijgt. Honden leren snel op welke momenten en bij welke persoon een snack te halen valt. Geef je iets wanneer hij piept, staart of tegen je aantikt, dan beloon je dat gedrag.
Geef op zulke momenten aandacht zonder eten. Maak een korte wandeling, speel rustig of borstel je hond als hij dat prettig vindt. Je kunt de dagportie ook over meer vaste voerbeurten verdelen, zolang je niet meer grammen gaat geven.
Een hond die zijn bak in enkele seconden leeg heeft, kan baat hebben bij een slowfeeder of voerpuzzel. Bespreek aanhoudende honger met de dierenarts. Soms past een voer met minder calorieën per gram en meer vezels of eiwitten beter bij de hond.
Hoe snel mag een hond afvallen?
Een geleidelijk gewichtsverlies van ongeveer 0,5 tot maximaal 2 procent van het lichaamsgewicht per week geldt als een bruikbaar uitgangspunt. Voor een hond van 20 kilo komt dat neer op ongeveer 100 tot 400 gram per week. Het passende tempo hangt af van de conditie, gezondheid en hoeveelheid overgewicht.
Weeg je hond bij voorkeur iedere twee tot vier weken op dezelfde weegschaal. Noteer het gewicht en maak eventueel steeds een foto van bovenaf en vanaf de zijkant. Bij kleine honden kunnen veranderingen van enkele honderden grammen al veel verschil maken.
Valt je hond sneller af dan afgesproken, neem dan contact op met de dierenarts. Hetzelfde geldt wanneer hij niet wil eten, braakt, diarree krijgt, slap wordt of duidelijk minder spierkracht heeft.
Waarom valt mijn hond niet af?
Wanneer het gewicht na enkele weken gelijk blijft, controleer dan opnieuw alles wat je hond binnenkrijgt. Een scheut olie, dagelijkse kluif of een paar restjes kunnen meer calorieën leveren dan je verwacht. Kijk ook of huisgenoten, bezoekers of buren iets geven.
Controleer vervolgens of je het voer echt weegt en of je de juiste voedingswaarde gebruikt. Verschillende smaken of soorten voer van hetzelfde merk kunnen een ander aantal calorieën bevatten. Na een overstap kan dezelfde hoeveelheid gram daarom te veel zijn.
Maak niet direct een grote verlaging in de portie. Bespreek eerst met de dierenarts of het streefgewicht, het voer of de hoeveelheid aangepast moet worden. Bij een hond die ondanks een nauwkeurig gevolgd plan niet afvalt, kan verder onderzoek nodig zijn.
Veelgemaakte fouten bij afvallen
Laat je hond niet vasten en sla niet willekeurig maaltijden over. Een gezond afvalplan geeft iedere dag een afgewogen hoeveelheid compleet voer. Gebruik ook geen afslankmiddelen, laxeermiddelen of supplementen voor mensen.
Probeer overgewicht niet alleen met extra sporten op te lossen. De meeste honden kunnen niet veilig genoeg bewegen om een ruime hoeveelheid extra calorieën te verbranden. Voeding en beweging moeten daarom samen worden aangepast.
Verander het plan niet iedere paar dagen. Het gewicht schommelt en afvallen kost tijd. Beoordeel de voortgang over meerdere weken en pas de hoeveelheid alleen gecontroleerd aan.
Na het bereiken van het streefgewicht
Verhoog de voerhoeveelheid niet meteen naar de oude portie. De hoeveelheid waarmee je hond op gewicht blijft, ligt vaak lager dan vóór het afvallen. Bouw de onderhoudsportie in overleg rustig op en blijf het gewicht controleren.
Behoud de vaste voerafspraken, afgewogen porties en dagelijkse beweging. Controleer maandelijks of je de ribben nog goed kunt voelen en of de taille zichtbaar blijft. Grijp vroeg in wanneer het gewicht opnieuw begint te stijgen.
Veelgestelde vragen
Kan een puppy op dieet?
Laat een puppy alleen afvallen onder begeleiding van een dierenarts. Een pup heeft voldoende energie, eiwitten en andere voedingsstoffen nodig voor de groei, waardoor zelf minder voer geven risico’s kan geven.
Hoe weeg je een grote hond thuis?
Gebruik een geschikte hondenweegschaal bij een dierenarts, trimsalon of dierenspeciaalzaak. Weeg steeds op dezelfde weegschaal, omdat kleine verschillen tussen apparaten de voortgang minder duidelijk maken.
Komt een hond sneller aan na castratie?
Na castratie kan de energiebehoefte dalen, terwijl de eetlust gelijk blijft of toeneemt. Pas daarom de portie en het aantal snacks aan en controleer het gewicht in de maanden na de ingreep.
Is zwemmen goed voor een hond met overgewicht?
Zwemmen kan de spieren trainen met minder belasting op de gewrichten. Het is niet geschikt voor iedere hond, dus let op veiligheid, watertemperatuur, conditie en eventuele hart- of gewrichtsproblemen.
